The making of Niet Verkeerd

 

Ruim anderhalf jaar geleden begonnen wij na te denken over ons 60 jarige jubileum. We besloten om een groepje mensen bij elkaar te halen om eens te brainstormen over de invulling van een jubileumprogramma.

 

We waren nog bezig met het zoeken van een datum toen Jan Willem de Kok van een buro met de naam Hartstocht en Heimwee zich meldde. Hij wilde eens met ons praten want hij had een schitterend idee. En wie weet kon ons aanstaande jubileum het vehikel zijn om dit geweldige idee te realiseren.

 

Wij maakten een afspraak op een doordeweekse avond. Een grote meneer met woest haar, een opvallende zwarte bril en een flamboyante strik. Schuin achter hem stond een kleine knappe dame. In een paar woorden vertelde de grote meneer dat hij al jaren rondliep met het plan om een tentoonstelling te ontwikkelen over het thema homoseksualiteit. Hij dacht aan dit, dacht aan dat, en alles bij elkaar zou dat een hoop geld gaan kosten.

 

De organisatieadviseur, in zijn vrije tijd voorzitter van het COC Rotterdam, schoot direct in zijn “kijk kat uit boom modus”. Hij keek belangstellend, knikte begripvol en dacht “straks maar is even googlenen op Hartstocht en Heimwee”. Daar kwamen helemaal geen gekke dingen uit.

 

Enkele weken later kwam de brainstormclub bij elkaar. Het was een vruchtbare avond. Vele ideeën passeerden de revue. Aan het eind van de avond waren de hoofdlijnen van het programma bepaald. Ons jubileum zou als centraal thema Zichtbaarheid moeten krijgen. Onderzoek dat het COC Rotterdam met Rotterdam Verkeert, Radar en Ketelbinkie had uitgevoerd toonde namelijk aan dat in de tegenwoordige tijd homo’s en lesbiennes steeds calculerender worden met het tonen van hun homoseksualiteit. Leraren denken bijvoorbeeld 3x na of zij het kenbaar zullen maken op hun werk. Juridisch mogen we dan helemaal gelijk zijn, maatschappelijk staat de acceptatie onder druk. En meer en meer homo’s en lesbo’s neigen zelf terug te kruipen in de kast.

 

Wij besloten ons jubileum in te zetten om dat tij te keren. Alle activiteiten moesten zich richten op het zichtbaar maken van homo’s en lesbo’s in de stad. Een groots en meeslepend festival, georganiseerd door de lesbo’s en homo’s, maar gericht op alle inwoners van de stad en de wijde regio. Want als iedereen er eentje kent, dan gaat het uitzonderlijke er vanzelf van af.

 

De uitwerking van het programma was snel voor elkaar. Wij droomden ons een filmfestival met homo- en lesbofilms, een pittige debattenserie over het thema homoseksualiteit en een pleinfestival waar de scene kon laten zien. Zichtbaar in de bioscoop, zichtbaar op straat en zichtbaar in het maatschappelijk debat.

 

Maar het piece de la resistance moest de tentoonstelling van de grote meneer en de knappe dame worden. Homoseksualiteit in de wereldcultuur. Pontificaal in de Kunsthal. Voor iedereen toegankelijk. Dat paste precies bij de zichtbaarheid die wij met ons jubelprogramma 60 Jaar Out wilden realiseren.

 

 

 

Het is over het algemeen niet netjes om over geld te praten, behalve als je het niet hebt. Om die reden zijn wij als COC Rotterdam meer dan gerechtigd om over geld te praten. Wij hadden daarom hulp en geld nodig van anderen om ook maar één onderdeel van onze plannen te kunnen realiseren.

 

En toen leerden wij het wonder van Rotterdam kennen. Nadat wij onze plannen her en der hadden gepresenteerd leek er een collectieve steunverklaring te zijn uitgesproken. Iedereen leek van mening te zijn dat ons programma moest gaan slagen. De gemeente Rotterdam stak als eerste zijn nek uit door flink in de buidel te tasten en de gemeentelijk diensten opdracht te geven mee te werken.

 

De grote en kleine fondsen droegen – aangejaagd door het gemeentelijke vliegwiel en onze goede plannen natuurlijk - substantiële bedragen bij. Alle Rotterdamse instellingen waar we wat van wilden stelden hun ruimten, zalen, mensen en promotiekanalen beschikbaar om 60 Jaar Out te gaan laten slagen. Het leek opeens allemaal te gaan lukken.

 

We zijn nu 3 weken op weg en 60 Jaar Out heeft al veel opgeleverd.

 

-               In samenwerking Gemeentearchief kwam de documentaire Flikker tot stand. Het is een uniek document op basis van materiaal van Rob de Vries en waard om door iedereen gezien te worden. Een prachtige film die laat zien hoe een Rotterdammer worstelt met zijn ontluikende homoseksualiteit en hoe de homo’s en lesbo’s als groep hun plek in de samenleving claimen. Stukjes van de film komen in de tentoonstelling terug.

-               Het pleinfestival van 6 oktober was een groot succes en vraagt volgens ons om een jaarlijkse editie, zo leuk was het. Het was voor de doelgroep leuk, maar ook voor de mensen die met boodschappentassen naar of uit de stad liepen.

-               En ook het eerste debat heeft al geleid tot de nodige nieuwe inzichten. Wij zijn benieuwd wat de volgende drie debatten gaan opleveren.

 

Vandaag gaat het volgende onderdeel van start. Dat is de Tentoonstelling Niet Verkeerd. Het is het grootste project van 60 Jaar Out. Wij hebben als COC Rotterdam enkele weken geleden een preview gezien en die was veelbelovend.

 

De tentoonstelling biedt een overzicht van de manier waarop homoseksualiteit door de eeuwen heen altijd en overal aanwezig is geweest. En welke rol homoseksualiteit in die culturen heeft gespeeld. Aan het eind van de preview vroeg ik me af waarover iedereen zich eigenlijk zo druk maakt. Er zijn zoveel belangrijkere dingen in de wereld waarover we ons druk kunnen maken. Ik hoop echt dat iedere bezoeker van de tentoonstelling iets van dat relativerende gevoel meekrijgt. Ook al die mensen die - om welke reden dan ook - nogal heftige emoties krijgen als ze met homoseksualiteit in aanraking komen.

 

Tot slot wil ik echt een paar woorden van dank uitspreken.

 

In de eerste plaats aan de Kunsthal en haar medewerkers voor de spontane en enthousiaste medewerking aan de tentoonstelling.

 

Verder heb ik bewondering voor het geduld van de grote meneer Jan Willem de Kok, de knappe dame Joka Davids en hun collega’s van Hartstocht en Heimee. Als COC Rotterdam waren wij een beetje behoedzaam. Als dit project financieel zou mislukken, dan hadden wij 50.000 nieuwe leden nodig gehad om te herstellen van het debacle. We hebben er nu bijna 500. Heel veel dank voor de volharding en het mooie product Niet Verkeerd dat jullie voor ons hebben ontwikkeld.

 

En verder moeten wij allemaal Tineke Teunen bedanken. Zij is de trekker van 60 Jaar Out voor het COC Rotterdam. Zij is steeds blijven geloven in de tentoonstelling, ook toen iedereen de hoop al had opgegeven. Zij sleurde net zo lang door totdat zij het rond had. Graag een applaus voor Tineke.

 

En nu zijn we zo waar zover dat de tentoonstelling kan worden geopend.

 

Er is maar één iemand die het verdient om deze tentoonstelling te openen. En dat is Orhan Kaya, wethouder emancipatie en participatie van de gemeente Rotterdam. U heeft mijn naam op de uitnodiging zien staan, maar dat is alleen omdat we die van de heer Kaya niet konden vermelden. We wisten namelijk niet zeker of hij vandaag aanwezig zou kunnen zijn omdat hij en zijn vrouw rond deze tijd een kind verwachtten. Dat evenement vond al twee weken geleden plaats en daarom is hij nu toch hier. Dankzij de steun van de heer Kaya en de gemeente Rotterdam kon het wonder van Rotterdam zich voltrekken en hebben wij ons programma 60 Jaar Out kunnen realiseren. Zonder die steun was er niets van al die mooie plannen terecht gekomen.

 

Ik dank u allen voor uw komst en uw aandacht. Ik hoor graag van u wat u van de tentoonstelling vindt. Als wij elkaar vandaag niet meer kunnen spreken dan lees ik het graag via het forum op onze website. Ik geef nu het woord aan de heer Kaya voor de officiële opening.

 

 

Rotterdam 20 oktober 2007.